Alix Combelle - de eerste Franse "zwarte" jazzmuzikant

Alix Combelle - the first French "black" jazz musician (English) Alix Combelle - de eerste Franse "zwarte" jazzmuzikant (Nederlands)

Een beperkte Alix Combelle Discografie

1912 - 1978

Alix Combelle - de eerste Franse "zwarte" jazzmuzikant

Georg Lankester

Wanneer je enigszins bekend bent met de vroege Europese jazz, met name
zoals die in Parijs ontstond, kom je de naam Alix Combelle nogal eens tegen.
Het gaat om die bruisende jaren dertig waarin de Hot Club de France wordt opgericht en het befaamde Swing label, uitsluitend voor jazz bestemd, ontstaat. De tijd dat musici als Stéphane Grappelli (toen nog als Grappelly geschreven),
Django Reinhardt, Louis Vola en bijv. André Ekyan van zich doen spreken.
Wie is die Alix Combelle en hoe verliep zijn carriére?
Deze veelzijdige artiest, die liefhebbers van de Hot Club du France-stijl o.a. kennen van diverse swingende opnamen met Django Reinhardt, was ondermeer tenorsaxofonist, klarinettist, zanger, orkestleider, componist en arrangeur.
De Fransen noemen hem “Le premier négre du jazz, made in France” (= De eerste Franse "zwarte" jazzmuzikant).

Alix Combelle met Django Reinhardt en Stephane Grappelly

Een muzikaal begin
Alix Combelle ziet op 15 juni 1912 het levenslicht in Parijs. Zijn vader is altsaxofonist bij Le Garde republicaine, de Republikeinse Garde, dus het spreekwoord de appel valt niet ver van de boom gaat hier zeker op.
In zijn jeugd begint hij eerst te drummen, maar vrij spoedig kiest hij voor de tenorsax, hoewel hij ook alt-, baritonsax en klarinet speelt en hij begint, tweede helft jaren twintig, aan een opleiding tot ingenieur. Maar de muziek trekt hem erg aan en hij is meer en meer te vinden in de orkestbak van de Parijse muziekhallen, dan achter de studieboeken. Het wordt dus niks met zijn studie, dat hij al snel opgeeft.

In de clubs spelen de Franse pioniers zoals de trompettisten Alex Renard, Pierre Allier en Philippe Brun, trombonist Guy Paquinet, altsaxofonist André Ekyan, violist Stephane Grappelli, gitarist Roger Chaput en de bassisten Roger Allier en Roger Grasset.

Le Jazz de Paris o.l.v. Alix Combelle. (foto: Les Grands Orchestres de Music Hall en France )

De jaren dertig
Combelle vindt in 1931 werk in het orkest van Bruno en een jaar later bij Krikor Kelekian (alias Grégor, de oprichter van het befaamde Franse orkest Grégor et ses Grégoriens) dat veel publiek trekt. Ik vond een nummer van Grégor et ses Grégoriens getiteld Doin’ The Raccoon waarin Alix Combelle verstopt zit ergens in de saxsextie.

Na een jaar deel te hebben uitgemaakt van deze band vinden we hem terug in grote jazz-formaties als Le Jazz du Poste Parisien van Lucien Moreweck, Le Jazz Patrick o.l.v. trombonist Guy Paquinet en het orkest van violist Michel Warlop met wie hij ook opnamen maakt voor het nieuwe Swinglabel.

Luister naar een Gus Deloof compositie Bouncin’ Around op een Swingplaat met Philippe Bruin and his Swingband ( met Philippe Brun, Gus Deloof, André Cornille (trompet); Guy Paquinet, Joysse Breyere (trombone); Max Blanc, Charles Lisee (altsax); Noel Chiboust, Alix Combelle (tenorsax); Stephane Grappelly (piano) (!); Django Reinhardt (gitaar); Louis Vola (bas); Maurice Chaillou (slagwerk) ( (maart 1938)

Hugues Panassié en Charles Delaunay (de grote organisators van de Hot Club de France) vragen hem voor nieuwe opnamen met Amerikaanse musici die Parijs aandoen: Freddie Johnson, Benny Carter, Coleman Hawkins, en Bill Coleman met het kwintet van de Hot Club du France.

L'Orchestre d' Alix Combelle (met zangeres Claude Nell) (foto: Les Grands Orchestres de Music-Hall en France)
In maart 1935 is Alix Combelle aanwezig bij drie opnamen met Coleman Hawkins; in september van datzelfde jaar zet hij twee nummers op de plaat samen met het nét daarvóór opgerichte Quintette du Hot Club de France ( Crazy Rhythm en The Sheik of Araby’).
Als groot bewonderaar van de zwarte jazz-musici brengt hij in 1937 en ook in 1938 een bezoek aan de Verenigde Staten waar Tommy Dorsey hem voorstelt in zijn orkest te komen spelen. Dit bewijst zijn kwaliteiten als saxofonist. Dat gebeurt evenwel niet en even later is hij weer in Frankrijk te horen bij de band van Ray Ventura, waarin hij tot 1939 zal blijven optreden. Een groot en zeer goed orkest waarover ik nog wel eens iets zal schrijven.

Oorlogsperiode en de jaren daarna
Tijdens de eerste jaren van de bezetting (1940 – 1942) is hij de leider van het uitstekende Franse jazz-orkest Le Jazz de Paris. Daarin zitten talentvolle jongeren als de trompettisten Aimé Barelli en Christian Bellest. Vervolgens richt hij zijn eigen groep op dat tot in de jaren vijftig actief blijft en waarin soms muzikanten zitten die een grote toekomst tegemoet zijn gegaan.
Na de bevrijding speelt hij bovendien weer met enkele Amerikanen die dan in Parijs verblijven, zoals Buck Clayton en Lionel Hampton.

Geleidelijk maakt de jazz echter plaats voor andere muziekgenres die kwalitatief goed zijn, maar originaliteit missen en omdat er brood op de plank moet komen. wijdt Alix Combelle zich in de jaren zestig en zeventig vooral aan het componeren en arrangeren voor platen, film, radio en tv. Zijn zoon Philippe is dan trouwens zeer actief als slagwerker in de Parijse jazzscene!
In februari 1978 overlijdt Alix Combelle in zijn woonplaats Mantes, nabij Parijs. Hij kan mét André Ekyan tot de grootste vroegere saxofonisten van Frankrijk worden gerekend en is derhalve dus van betekenis geweest binnen de Europese jazzwereld.

Alix Combelle is in zijn beginjaren beïnvloed door de blanke Chicago muziek – waarvan soms nog iets in zijn spel te horen is – maar daarna is hij gepassioneerd geraakt door zwarte saxofonisten als Benny Carter, Chu Berry en vooral Coleman Hawkins. Hij is één van de eersten in Frankrijk die zich met weinig moeite en zonder uit de toon te vallen weet te integreren binnen de Amerikaanse zwarte bands. Dat men zijn spel wel vergelijkt met Hawkins en Carter zegt eigenlijk al meer dan genoeg. Tegen het einde van de dertiger jaren, als de eerste platen van Count Basie verschijnen, verandert zijn stijl iets, onder invloed van Herschel Evans en met name Lester Young. Na de oorlog hoort hij bij degenen die Hawkins en Young met elkaar proberen te verzoenen, net zoals Don Byas met wie hij overigens dan ook samenspeelt. Al deze invloeden hebben zijn eigen stijl echter niet wezenlijk veranderd. Hij slaagt er steeds in een oorspronkelijke speelwijze te creëren, misschien soms wat rauw, maar levendig, met korte frases, welluidend en altijd vol ideeën.

Georg Lankester - keepswinging@live.nl

Een BEPERKTE ALIX COMBELLE DISCOGRAFIE

Hans Koert

Een lijst met orkesten waarbij Alix Combelle als leider optrad:

Alix Combelle solo (met de Quintette du Hot club de France) ( 1935)

Alix Combelle et son Orchestre ( 1937)

Alix Combelle's Hot four (1938)

Alix Combelle and his Swing Band (1940)

Trio de Saxophones Alix Combelle (1940-1941)

Alix Combelle et le "Jazz de Paris" (1941)

Alix Combelle et son Ensemble (1942-1945)

Alix Combelle et son Orchestra ( 1951-1960)

Alix Combelle et son Quintette (1954)

Een lijst met orkestnamen, waarin Alix Combelle meespeelde:

Gregor et son Gregoriens (1929-1934)

Michel Warlop et son Orchestra (1934-1936)

Le Jazz du Poste Parisien ( 1934)

Germaine Sablon (1934)

Patrick et son Orchestre (1934-1935)

Coleman Hawkins ( Michel Warlop et son Orchestra ) (1935)

Andre Eykan et son Orchestre (1935)

Adelaide Hall (John Ellsworth and his Orchestra (1936)

Coleman Hawkins and his All Star Jam Band (1937)

Philippe Brun and his Swing Band (1937-1938)

Philippe Brun and his Jam Band (1937-1938 1940)

Orchestre Jazz Victor (1938)

Ray Ventura and his Orchestra (1938)

Benny Carter and his Orchestra (1938)

Fletcher Allen and his Orchestra (1938)

Eddie Brunner and his Orchestra (1938)

The Hot Club Swing Stars (1938)

Jazz Victor (1939)

Danny Polo and his Orchestra (1939)

Freddie Johnson and his Orchestra (1939)

Arthur Briggs and his Swing Band (1940)

Django's Music (1940)

Hubert Rostaing-Aime Barelli et leur Orchstre (1940)

Quintette du Hot Club de France (1940)

Christian Wagner et son Orchestre (1930)

Aime Barelli et son Orchestre (1941)

Pierre Fouad Quintette (1942)

Buck Clayton and his Orchestra (1949)

Andre Persiany et son Orchestre (1952)

Lionel Hampton (1953)

Buck Clayton Quintet/All Stars (1965)

Big Joe Turner's All Stars (1965)


Retrospect
Alix Combelle Andre Ekyan ( 1930s) Andre Ekyan (1940s-1950s) Musette Gus Viseur Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Keep Swinging News letter Keep Swinging Contributions

Alix Combelle - the first French "black" jazz musician

Alix Combelle - the first French "black" jazz musician (English) Alix Combelle - de eerste Franse "zwarte" jazzmuzikant (Nederlands)

A limited Alix Combelle Discography

1912 - 1978

Alix Combelle - the first French "black" jazz musician

Georg Lankester

Translation: Hans Koert

In the early European jazz history, especially the 1930s in France, the years of the foundation of the Hot Club du France and the birth of the famous record label Swing, you will often find the name of Alix Combelle mentioned in combination with other great musicians like Stéphane Grappelli (written as ‘Grappelly’ in those days), Django Reinhardt, Louis Vola and André Ekyan. Let’s spotlight Alix Combelle today! This versatile musician played the tenor saxophone, the clarinet, was a vocalist, director of his orchestra, composer and arranger. The French nicknamed him: “Le premier négre du jazz, made in France” (= The first “black” French jazz musician).

Alix Combelle with Django Reinhardt and Stephane Grappelly

A musical start ………….
Alix was born in Paris on the 15th of June, 1912. His father was an alto saxophone player in the band of the Garde Républicaine, the Republican Garde, so ….. like father, like son. His first instrument was the drum, but soon he started to play the tenor saxophone although he also studied the alto and baritone saxophone as well as the clarinet. During the second half of the 1920s he wanted to become an engineer, but, fascinated by the music played in the Parisian dance halls, he stopped his study and became a fulltime jazz player.

He was often to be found at the l’Abbaye de Théléme, one of the first Parisian venues where Jazz was played. The pioneers of jazz, like trumpet player Alex Renard, Pierre Allier and Philippe Brun, trombone player Guy Paquinet, alto saxophonist André Ekyan, violin player Stephane Grappelli, guitar player Roger Chaput and the bass players Roger Allier and Roger Grasset played often in that venue.

Le Jazz de Paris of Alix Combelle. (photo: Les Grands Orchestres de Music Hall en France )

The 1930s.
In 1931 Combelle became part of the Bruno Orchestra and a year later he was one of the members of the Krikor Kelekian band. Krikor Kelekian, better known as the founder of the famous French band: Grégor et ses Grégoriens. Enjoy one of the records by Gregor et ses Gregoriens, titled Doin’ The Raccoon featuring Alix Combelle as part of the saxophone section.

He played in that band for one year and performed in other bands like Le Jazz du Poste Parisien from Lucien Moreweck, “Le Jazz Patrick” directed by trombone player Guy Paquinet and the Orchestre de Michel Warlop, which recorded for the new Swing label.

Enjoy the Gus Deloof composition Bouncin’ Around on a Swing record with Philippe Bruin and his Swingband ( featuring Philippe Brun, Gus Deloof, André Cornille (trumpets); Guy Paquinet, Joysse Breyere (trombone); Max Blanc, Charles Lisee (alto sax); Noel Chiboust, Alix Combelle (tenor sax); Stephane Grappelly (piano )(!); Django Reinhardt (guitar); Louis Vola (bass); Maurice Chaillou (drums) ( (March 1938)

Hugues Panassié and Charles Delaunay from the Hot Club de France asked Alix to accompany some US musicians, Freddie Johnson, Benny Carter, Coleman Hawkins and Bill Coleman to record as part of a quintet. In March 1935 Alix recorded two tunes with the new born Quintette du Hot Club de France, titled Crazy Rhythm and The Sheik of Araby.

L'Orchestre d' Alix Combelle (with vocalist Claude Nell) (photo: Les Grands Orchestres de Music-Hall en France)
In 1937 and 1938 Alix visited the States where he met Tommy Dorsey who invited him to join his band; it proofs his quality as a saxophone player.
Returned to France he became a member of the band of Ray Ventura; a great bands that needs to be spotlighted later.
The war and post-war period
During the German occupation he was the director of one of the best French jazz bands, labelled as Le Jazz de Paris, featuring some skilled trumpet players like Aimé Barelli and Christian Bellest. In the early 1940s he founded his own band, which would be active until the 1950s and featured a lot of skilful musicians. After the liberation from the German he accompanied some Americans visiting Europe like Buck Clayton and Lionel Hampton.

In the 1950s and onwards Jazz is for Alix no longer the only music to make a living. During the 1960s and 1970s he composed and arranged music for films, radio and tv. His son Phillipe becomes a well known and active drummer in the Parisian jazz scene
Alix Combelle passed away in Mantes, a place near Paris. He is, together with André Ekyan, one of the best saxophone players of the European jazz scene.

Alix Combelle was in the 1930s inspired by the white Chicagoan jazz style, but later he became fascinated by the black saxophone players Benny Carter, Chu Berry and especially Coleman Hawkins. He is one of the first European musicians to hold his own with the American musicians of those days. He is compared with musicians like Hawkins and Carter; a great compliment.
In the late 1930s his style of playing has been changed, due to the first Count Basie records with musicians like Herschel Evans and, of course, Lester Young.
After the war he tried to bring, like Don Byas, both Hawkins and Young together.
All these influences mentioned above gave him his own personal style of playing his instrument; lively, sometimes a bit rough, with short phrases, but always with fresh ideas.

Georg Lankester - keepswinging@live.nl

(translation: Hans Koert)

A LIMITED ALIX COMBELLE DISCOGRAPHY

Hans Koert

A reference list of orchestra's under his own name:

Alix Combelle solo (with the Quintette du Hot club de France) ( 1935)

Alix Combelle et son Orchestre ( 1937)

Alix Combelle's Hot four (1938)

Alix Combelle and his Swing Band (1940)

Trio de Saxophones Alix Combelle (1940-1941)

Alix Combelle et le "Jazz de Paris" (1941)

Alix Combelle et son Ensemble (1942-1945)

Alix Combelle et son Orchestra ( 1951-1960)

Alix Combelle et son quintette (1954)

A list of orchestra's witch Alix Combelle as a sideman

Gregor et son Gregoriens (1929-1934)

Michel Warlop et son Orchestra (1934-1936)

Le Jazz du Poste Parisien ( 1934)

Germaine Sablon (1934)

Patrick et son Orchestre (1934-1935)

Coleman Hawkins ( Michel Warlop et son Orchestra ) (1935)

Andre Eykan et son Orchestre (1935)

Adelaide Hall (John Ellsworth and his Orchestra (1936)

Coleman Hawkins and his All Star Jam Band (1937)

Philippe Brun and his Swing Band (1937-1938)

Philippe Brun and his Jam Band (1937-1938 1940)

Orchestre Jazz Victor (1938)

Ray Ventura and his Orchestra (1938)

Benny Carter and his Orchestra (1938)

Fletcher Allen and his Orchestra (1938)

Eddie Brunner and his Orchestra (1938)

The Hot Club Swing Stars (1938)

Jazz Victor (1939)

Danny Polo and his Orchestra (1939)

Freddie Johnson and his Orchestra (1939)

Arthur Briggs and his Swing Band (1940)

Django's Music (1940)Hubert Rostaing-Aime Barelli et leur Orchstre (1940)

Quintette du Hot Club de France (1940)

Christian Wagner et son Orchestre (1930)

Aime Barelli et son Orchestre (1941)

Pierre Fouad Quintette (1942)

Buck Clayton and his Orchestra (1949)

Andre Persiany et son Orchestre (1952)

Lionel Hampton (1953)

Buck Clayton Quintet/All Stars (1965)

Big Joe Turner's All Stars (1965)


Retrospect
Alix Combelle Andre Ekyan ( 1930s) Andre Ekyan (1940s-1950s) Musette Gus Viseur Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Keep Swinging News letter Keep Swinging Contributions